Het Fantoom van Alexander Wolf

Gelezen door: André Oyen (3331 boeken)

Citaat: "‘Van al mijn herinneringen, van die eindeloze reeks ervaringen uit mijn leven, is de pijnlijkste de herinnering aan de enige moord die ik heb begaan. Sinds het moment dat die plaatsvond, kan ik me geen dag heugen dat ik er geen spijt over heb gevoeld.’"

Gajto Gazdanov is een vergeten schrijver binnen de klassieke Russische literatuur. Hij werd geboren in 1903 te Sint-Petersburg. In 1923 belandt hij in Parijs na veel omzwervingen. Hij leeft er een bepaalde periode op straat en doet het ene baantje na het andere. In 1926 trad hij toe in het Russische literaire wereldje van Parijs, waarna hij zijn studies opnieuw aanvat. Zijn eerste boek Een Avond met Claire wordt meteen enthousiast onthaald door de Russische emigranten in Parijs. Het hoogtepunt van Gazdanovs faam kwam met de publicatie van Het fantoom van Alexander Wolf, dat verscheen rond de jaarwisseling van 1947 naar 1948 en in z’n geheel werd gepubliceerd in het New Yorkse bannelingentijdschrift Novy Zjoernal. In de emigrantenpers werden twee schrijvers vaak tegelijk genoemd: Gajto Gazdanov en Vla­di­mir Nabokov. Gazdanov was banneling in ­Parijs, Nabokov in Berlijn, waaruit hij al in 1937 weer moest vluchten. Dit keer niet voor bolsjewieken, maar voor de opkomst van de nazi’s. Nabokov ging naar de Verenigde Staten en leerde zichzelf in het Engels schrijven. Gazdanov bleef in Parijs en weigerde in een andere taal dan het Russisch te schrijven. Daardoor werd zijn doelgroep wel erg klein: omdat de boeken van bannelingen in de Sovjet-Unie verboden waren, bestond zijn publiek uit zijn lotgenoten buiten Rusland. Die groep werd in de loop der jaren kleiner en kleiner, tot Gazdanov eigenlijk nauwelijks meer lezers over had, en toen hij in 1971 overleed, was zijn naam bijna uitgewist.

Het fantoom van Alexander Wolf begint in Rusland. Tijdens de burgeroorlog wordt op een steppe het zwarte paard van de hoofdrolspeler door het hoofd geschoten. De schuldige is een belager op een wit paard. De hoofdrolspeler verdedigt zichzelf en schiet zijn belager neer, om vervolgens op het witte paard te vluchten voor naderend hoefgetrappel. Jaren later als banneling in Parijs denkt hij er nog regelmatig aan terug, de dag dat hij de dood in de ogen keek en ontsnapte. Op een dag leest hij een in het Engels geschreven verhaal dat zijn ervaringen verwoordt, maar dan vanuit het perspectief van de vermoorde soldaat. De conclusie is dat hij de soldaat toch niet heeft gedood. Hij heeft zich zelfs ontwikkeld tot een Engelstalige romanschrijver. De zoektocht naar deze Alexander Wolf leidt tot een reeks buitengewone ontmoetingen die de held van dit verhaal meermaals doet filosoferen over toeval en noodlot. In het boek zijn duidelijk twee verhaallijnen te onderscheiden. Als eerste hebben we de verhaallijn over het schietincident tijdens de Russische burgeroorlog en als tweede de liefde die opbloeit tussen hem en de mysterieuze Jelena. Filosoferen over liefde, leven en dood gaat de schrijver buitengewoon goed af en doordat hij een buitengewoon scherp oog heeft voor detail, dat hij ook nog kan combineren met het formuleren van verbluffend mooie zinnen krijgt dit werk een heel bijzonder aroma.

 | Reacties (1)Delen |
1 reacties:
Dennis P. op 18 december 2013:
Ik ben erin begonnen en vind het alvast érg sterk.

Gelezen door: Dennis P. (770 boeken)

Citaat: "Ik was als een man die altijd wordt aangetrokken door de afgrond, maar die leeft in een land waar geen bergen en steile hellingen zijn, maar slechts de gelijkmatige uitgestrektheid van grote vlakten."

Een jonge soldaat doodt in de Russische Burgeroorlog een man van de tegenpartij. Die gebeurtenis blijft hem z'n hele leven achtervolgen. Groot is z'n verbazing als hij een verhaal leest waarin alles van die dag tot op het detail beschreven wordt vanuit het punt van de dode. Dit leidt tot een zoektocht naar de schrijver van dit illustere verhaal. Op z'n weg komt hij echter de liefde tegen. Het begon en eindigde erg sterk, vond ik. Het begon zelfs zo sterk dat ik bijna mijn potlood uithaalde om te onderlijnen. Zover is het uiteindelijk niet gekomen. Het middendeel, waar de liefde opduikt, doet mij wat te vrijblijvend aan. De structuur van vertelling loopt soms ook wat gek, en de sterke aanzetten worden niet naar behoren afgemaakt, vind ik. Ondanks deze strenge woorden is Het Fantoom een sterk boek dat bij de top behoort, alleen zal het niet gauw een klassieker worden in mijn hoofd.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Gelezen door: Rony Borghart (107 boeken)

Citaat: "Het was het toeval dat mijn persoonlijke leven had bepaald,en als mij gevraagd zou zijn wat beter was geweest - toen gedood te worden of gespaard te blijven voor het leven dat mij wachtte, ben ik er niet zeker van of het zinnig was geweest voor het tweede te kiezen."

Een vergeten, meesterlijke Russische auteur. Tijdens de burgeroorlog ontmoet een zestien jaar jonge Russische soldaat van het witte leger in de steppe een ruiter op een groot wit paard die hem belaagt. In nood trekt de jongen zijn revolver en schiet de man neer, steelt zijn paard en vlucht erop weg van de stervende. De gebeurtenis blijft hem achtervolgen en overschaduwt zijn leven. Hij leeft als balling in Parijs en op een dag leest hij in een Engelstalige bundel het verhaal “Het avontuur in de steppe”. Hierin wordt zijn ontmoeting met de ruiter op het witte paard tot in de details waarheidsgetrouw beschreven. Hij gaat op zoek naar de schrijver, Alexander Wolf, van dit verhaal. Wat volgt is een boeiend verhaal doorspekt met diepgaande beschouwingen over leven en dood, over de liefde,… Een ontdekking. Een prachtig psychologisch uitgewerkt boek dat een aandachtige lezer vraagt die er zijn (haar) tijd voor neemt. Gewoon schitterend.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Gelezen door: Fons Mariën (201 boeken)

Hoofdpersoon is een Russische migrant die in de jaren '30 in Parijs werkt als journalist. Hij nam als jongeman deel aan de Russische burgeroorlog na de revolutie van 1917. Op een dag leest hij in een Engels boek van Alexander Wolf een scène die hijzelf meemaakte: de man wordt van zijn paard neergeschoten door een jongeman en voor dood achtergelaten, maar hij overleeft. De lezer/journalist is ervan overtuigd dat hij die schutter was en hij wil pers se in contact komen met deze schrijver, die zijn slachtoffer zou geweest zijn. Een boeiend verhaal, weliswaar met enkele onwaarschijnlijke toevalligheden, doorspekt met filosofische en psychologische beschouwingen. Een herontdekking van de Russische (bannelingen-)literatuur.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Gelezen door: Peter Geiregat (433 boeken)

Een veelbelovende verhaal: in de Russische oorlog schiet een jonge soldaat een partizaan neer. Hij vlucht op zijn paard en laat hem voor dood achter. Jarenlang is hij gekweld door dit beeld. Is hij een moordenaar? Tot hij een boek leest waarin de partizaan vertelt hoe hij is neergeschoten. De zoektocht naar de auteur verloopt niet zo vlot tot het toeval een handje toesteekt. Zo ontmoeten beide rivalen van toen elkaar vele jaren later in Parijs. Dit veelbelovende uitgangspunt verliest algauw aan spankracht. De mooie zinnen kunnen niet bekoren omdat ze niet bijdragen tot het verhaal dat doorspekt is met filosofische mijmeringen over liefde en dood. Een gemiste kans om een verhaal te schrijven dat de lezer bij de keel grijpt. Een gemiste kans om wat meer rechttoe rechtaan te schrijven over de beslommeringen omtrent liefde en dood. Het einde verwijst wel mooi naar een eerder gemaakte uitspraak van Alexander Wolf, maar dit lijkt me dan weer eerder gekunsteld.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Locatie: Parijs