Jacques Brel. De passie en de pijn

Gelezen door: Max Temmerman (7 boeken)

Citaat: "Een woord kan vertrouwd worden als een broer, goed zitten als een perfect gesneden jas. Maar je moet altijd alert blijven, want een woord beweegt en is zo weer weg, als je geest het niet achternagaat."

Jacques Brel overleed 25 jaar geleden, maar leeft in zijn tientallen superbe liedjes nog steeds voort. Geboren in Brussel, met wortels in Vlaanderen, trok hij al snel naar Parijs om van daaruit de wereld te veroveren. De passie en de pijn is een uitstekend boek voor overtuigde Brel-fans, maar ook een aanrader voor wie een opstapje zoekt naar ’s mans oeuvre. Wijlen Johan Anthierens, Brellomaan van het eerste uur, verzamelde interviewfragmenten, schetst hier en daar historische context, praat met de enige echte Marieke van het gelijknamige chanson en bezoekt het Markiezeneiland Hiva Oa waar Brel z’n laatste jaren sleet. Een overtuigend eerbetoon van een contraire journalist aan een contraire troubadour.

 | Reacties (1)Delen |
1 reacties:
Elisabeth Francet op 14 februari 2008:
Dit is ongetwijfeld de boeiendste biografie die ik al gelezen heb, over een man die zó veel levenslust, zin voor esthetiek, diepe verontwaardiging en verbaliteit zonder weerga bezat en bovenal een uitzonderlijk talent voor empathie. Brel is een genie in het 'leven' geweest en zorgde ervoor dat hij altijd zo vrij als een vogel en onafhankelijk was. Ik denk dat Anthierens nogal veel gemeen had met Brel en je voelt die bewondering en herkenning tot op het bot. De titel zegt eigenlijk ook alles...dat was namelijk dé essentie van Brel's leven.

Gelezen door: Selm Wenselaers (5 boeken)

Citaat: "Op 8 april 1929 wordt in Brussel Jaques Brel geboren, een man die met een plattegrond van onze existentie een loopje nemen zal, een hemelbestormer die daarvoor bij herhaling door het plafond zal gaan, muren zal uitbreken en grenzen overschrijden zonder acht te slaan op de kleine lettertjes in zijn akte van geboorte."

De sneltrein van Anthierens trekt zich zo op gang en houdt pas na 285 bladzijden halt. Johan Anthierens, enfant terrible van de Vlaamse journalistiek, zag in Brel een geestesverwant. Hij bewonderde hem om zijn tegendraads gedrag en zijn rebelse natuur. Het boek is zowel een hommage aan Brel als een verdoken autobiografie van Anthierens zelf.

Jacques Brel. De Passie en de Pijn is een wat fragmentarisch boek: als lezer vraag je je meer dan eens af waar de schrijver naar toe wil. Hij geeft een klassieke biografische schets van Brel als mens en artiest, haalt voorbeelden aan van mislukte vertalingen, reist Brel achterna naar de Markiezen en doorzoekt zijn chansons. Marieke zou echt bestaan hebben en 'Ne me quite pas' werd aanvankelijk op hoongelach getrakteerd. Zo vond Edith Piaf dat het voor een man niet past zo weekhartig te zijn.

Wat cd's en DVD-boxen, daar moet ik het als jonge snotter mee stellen. Al brengt Filip Jordens tegenwoordig een rake impressie van Brel als artiest. Doe daar deze wilde uitroep van liefde van Anthierens bij en je komt al een stuk dichter bij het fenomeen Brel.

 | Reacties (1)Delen |
1 reacties:
André Oyen op 25 oktober 2007:
Heel wat grote Vlamigen, onder wie Louis Paul Boon, hebben Grand Jacques altijd door dik en dun gesteund. Brel heeft liedjes gemaakt waarin aanvankelijk niemand, hijzelf zeker niet, geloofde, maar die later stuk voor stuk wereldsuccessen werden. Edith Piaf vond Ne me quitte pas te onmannelijk, maar het publiek besliste er anders over. Het is een van de meest gezongen liedjes ter wereld geworden. Het stond zelfs op het repertoire van Frank Sinatra. In 1966 stopt Brel met recitals te geven, hij baalt van de vedettenstatus en wil zich graag met andere dingen gaan bezighouden. Het chanson laat Brel niet los, maar toch keert hij nooit meer als zanger naar de bühne terug. Hij speelt o.m. de hoofdrol in de door hem bewerkte musical L'Homme de la Mancha, acteert in films, regisseert films, hij studeert af als volwaardig vliegtuigpiloot, behaalt het diploma van volwaardig zeiler en vaart met zijn driemaster Askoy naar een verloren eiland in de Stille Zuidzee op Les Marquises. In 1977 verschijnt zijn laatste langspeelplaat, waarop hij met het lied Les F met één voet in het graf voorgoed met fundamentalistische flaminganten afrekent. Vlaanderen davert op zijn vesten en verklaart Jacques Brel evenzeer voorgoed persona non grata. Zijn muziek mag niet meer gedraaid worden. Gelukkig is die boycot nooit helemaal geslaagd.Op 9 oktober 1978 overlijdt Jacques Brel in Parijs in gezelschap van zijn Antilliaanse vriendin Maddly Bamy. De hele wereld treurt om de grote chansonnier Jacques Brel van wie men niet eens wist dat hij Belg, laat staan Vlaming was. Een van de mensen die altijd voor Jacques Brel een enorme adoratie gehad heeft is de journalist, schrijver en Belgicist Johan Anthierens (1937). In zijn journalistieke carrière interviewde hij Jacques Brel eenmaal voor Humo en eenmaal voor De Standaard. Hij heeft het doen en laten van de chansonnier altijd op de voet gevolgd en getracht zijn werk tot op het bot te doorgronden. Tien jaar geleden kreeg hij van uitgeverij Veen het aanbod om een boek over Jacques Brel te schrijven. Nu vind ik persoonlijk wel dat het de moeite heeft geloond om tien jaar te wachten. Johan Anthierens heeft een boek over Brel geschreven dat de maestro himself waarschijnlijk zelf ook goed zou gevonden hebben. De auteur graaft niet naar de roddels en schandalen in het leven van de overleden chansonnier, maar wel, zoals de titel het aangeeft, naar de passie en de pijn. In het eerste hoofdstuk krijgen we een korte biografie, in het tweede mag de vrouw die model stond voor Marieke een weerwoord geven, het derde geeft een overzicht van wat de liedjes zo uniek maakte, in het vierde krijgen we dan vijftien chansons met Nederlandse vertaling geserveerd, hoofdstuk vijf is een compilatie van de meest ophefmakende interviews die Brel gaf, en het zesde en laatste hoofdstuk is het verslag van een reis die Johan Antierens maakte naar Hiva Oa op Markiezenarchipel, waar Brel een huis in de wolken wou bouwen en waar hij op hetzelfde kerkhof als de schilder Paul Gauguin begraven ligt. De voornaamste reden waarom dit boek mij zo aansprak is de tederheid die ervan uitgaat. Dit is iets wat le Grand Jacques altijd zo hoog in het vaandel droeg. Natuurlijk weet een goed journalist aan research te doen, maar bij Johan Anthierens is er meer dan research, je kan zelfs van analyse in de positieve zin van het woord spreken. De passie en pijn komen het mooist tot uiting in De lange liedjeslaan waarin aan de hand van teksten de persoon Brel van a tot z bekeken en benaderd wordt. De grote knelpunten in het leven en het werk van Brel, zijn de de beschadigde jeugd, het voor hem onontwarbare fenomeen vrouw, zijn liefde voor oude mensen, de fascinatie voor de dood en natuurlijk zijn haat-liefde verhouding met België en Vlaanderen worden ons glashelder aangetoond in dat zesde hoofdstuk Wie van Brel houdt, houdt natuurlijk ook van zijn taal, een taal die soms bokkensprongen maakt van heel poëtisch naar heel vulgair (Amsterdam ).