Het boek van de eeuwige korte liefdes

Gelezen door: André Oyen (3373 boeken)

Citaat: "'We bezaten zo weinig en elke vreugde was altijd maar van zo korte duur dat de hele wereld voorwerp van onze dromen was.'"

Op dertigjarige leeftijd kwam de in Siberië geboren Andreï Makine (1957) via een uitwisselingsprogramma in Frankrijk terecht om op een middelbare school les te geven over hedendaagse Franse literatuur, het onderwerp waarop hij in Moskou was gepromoveerd. Hij bleef in Franrijk en ontving in 1995 voor Het Franse testament  onder meer de Prix Goncourt. Andreï Makine mag dan wel in het Frans schrijven toch is Rusland heel vaak het thema in zijn werk. Dat geldt ook voor de verhalenbundel Het boek van de eeuwige korte liefdes. In acht korte verhalen, die geleidelijk overvloeien in een soort roman, schetst de auteur zijn ervaringen in de nadagen van de Sovjetheilstaat. Rode draad zijn de vrouwen die hem van zijn jeugd af voor zeer korte of langere tijd vergezeld hebben. Het decor is zeer variërend van een weeshuis, stalinistische volkswijken, troosteloze fabriekswijken of de vrije natuur. De liefde lijkt soms een achterpoortje om te ontsnappen aan het verstikkende regime, maar meestal is ook dat een utopie. Her zijn in elk geval goedgeschreven verhalen over een voor de gewone mens onzekere tijd in de Russische geschiedenis, toen de hoop op betere tijden in hoop vergaan was! Het openingsverhaal is heel aangrijpend. We ontmoeten Dmitri Ress, een geschoolde filosoof die geen kritiek heeft op tekortkomingen van het totalitaire Sovjetregime, maar eerder afgeeft op het volk dat zich slaafs tot kudde laat maken. De rechters beschouwen dit als de ergste vorm van opruiing. Klassieke dissidenten lieten zich tenminste wegjagen naar het Westen, waar ze al snel verstomden omdat niemand interesse had in hun zaak. Ress krijgt keer op keer jaren strafkamp opgelegd. Hij takelt lichamelijk af, maar zijn opvattingen worden daardoor onwrikbaar. Later blijkt, dat de liefde hem zo hard als een vuursteen heeft gemaakt, ook al heeft hij door de diverse gevangenisstraffen nooit de tijd gekregen om echt lief te hebben. De verteller zelf is een weesjongen, vervuld van nieuwe kansen van het communisme. Geen wonder, de indoctrinatie is alom tegenwoordig.. Maar allengs komt het besef dat ook dit systeem faalt. Zijn onderwijzeres, vurig in de leer, beweert dat over een tijd geld niet meer nodig is, dat er overvloed zal zijn en iedereen uit de winkels mag meenemen wat men nodig heeft. Met Makine valt te concluderen dat de noodlottige fout die wij mensen maken, is dat we naar altijddurende paradijzen zoeken en dat we daardoor de kortstondige momenten van geluk, die geen leerstelling nodig hebben om eeuwig te bestaan, over het hoofd zien. Makine geeft flink wat kritiek de werkelijkheid van het communisme in de Sovjet-Unie (of wat daar voor moest doorgaan), maar uiteindelijk is zijn de minachting voor de personages die het wilde kapitalisme dat ervoor in de plaats komt, even groot. Knap geschreven maar wel deprimerend boek!

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Locatie: Rusland