De smaak van vrijheid

Gelezen door: André Oyen (3507 boeken)

De smaak van vrijheid van Bob Mendes, die overigens zelf een joodse vader had die het slachtoffer was van de nazi-terreur, is een heel bijzonder boek. De schrijver hanteert als procédé de raamvertelling: een Belgische jounalist die ooit nog in het kamp van Buchenwald heeft verbleven wordt uitgenodigd op een banket ter ere van de leider van een Duitse economische vereniging, waarvan je vermoedt dat hij ook poltieke aspiraties heeft.
In de loop van het banket, waarop Mendes, met zijn flair voor 'faction' ook werkelijk bestaande figuren personen ten tonele voert, vertelt Mendes in flashbacks het verhaal van Megin, inderdaad de journalist, en zijn verblijf in Buchenwald. 
Wat dit verhaal van de chaos die bij de bevrijding in 1945 in het kamp heerste zo boeiend maakt is dat de auteur op zéér genuanceerde wijze de verhoudingen tussen de 'beulen' en de 'slachtoffers' schetst. Zo toont hij aan dat het niet waar is dat de joden in het kamp zich willoos naar de slachtbank lieten leiden. Er bestond een joods verzet en verschillende van die joden vormden zelfs een soort 'schaduwkabinet' binnen het kamp dat tegen het einde van de oorlog mee de beslissingen nam. Er was sprake van een zekere vorm van corruptie en omkoperij.

Dat laatste vinden we terug in de figuur van Salbe, een joodse arts die als verpleger het kampziekenhuis organiseerde en zo een aantal van de bewoners kon helpen door hun een job te bezorgen buiten het kamp. De jonge Megin kreeg via de hulp van Salbe een job als knecht op een boerderij, maar daarvoor moest Salbe dan weer de officier Braekmann omkopen; waarmee wordt pas duidelijk op het einde van het boek. Op de hoeve leert Megin de jonge Duitse vrouw Karla kennen, een oorlogsweduwe, en al vlug ontstaat er tussen de twee een romance. Wanneer de Amerikanen voor de poorten van het kamp staan, besluiten Braekmann, Salbe, Megin en Karla met zijn vieren te vluchten voor de oprukkende troepen. Tijdens die tocht ontdekt de eigenlijk naïeve Megin dat zijn drie metgezellen met elkaar veel nauwere banden hadden dan hij vermoedde.

Op het banket moet Megin enkele van die mensen herkennen die zo'n belangrijke rol in zijn leven hebben gespeeld...
Zoals al gezegd, Bob Mendes weet de passages in Buchenwald indringend en met veel gevoel voor nuance te schilderen, al mijdt hij geen beschrijvingen van geweld. De romance tussen Megin en Karla is mooi en poëtisch in beeld gebracht. Een buitengewoon knap boek.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Locatie: Buchenwald