Machines zoals ik

Gelezen door: André Oyen (3525 boeken)

Citaat: " Toen ik het woord ‘boos’ zei, verhief ik van boosheid mijn stem. Ik voelde een golf van intense ontlading. We waren begonnen. Maar voorlopig betrok ze een verdedigende stelling. ‘Ik was nieuwsgierig,’ zei ze. ‘Ik wilde weten hoe het zou zijn.’ Nieuwsgierigheid, de verboden vrucht, veroordeeld door God en Marcus Aurelius en Augustinus. ‘Er zullen wel honderden mannen zijn naar wie je nieuwsgierig bent.’ Dat gaf de doorslag. Ik was over de grens gegaan. Met een luidruchtig geschraap schoof ze haar stoel achteruit. Haar bleekheid werd donker. Haar polsslag liep op. Ik had mijn belachelijke zin gekregen. Ze zei: ‘Jij wilde het liefst een Eva. Waarom was dat? Wat wilde je met een Eva? Zeg eens eerlijk, Charlie.’"

Ian McEwan (1948) is een van meest bekende Britse schrijvers van het ogenblik. Hij is een meester in het scheppen van extreme situaties waarin de hoofdpersonen van zijn boeken terechtkomen. Door een speling van het lot zal hun leven nooit meer hetzelfde zijn. Dankzij het grote succes van zijn boeken, zoals Atonement, waarvan miljoenen zijn verkocht, geldt McEwan als de belangrijkste levende Britse romancier. Zijn romans raken aan verschillende thema’s, die McEwan verweeft met het plot. Atonement (Boetekleed) belicht de levens van drie mensen die allen beïnvloed zijn door een inschattingsfout van een jong meisje, waardoor uiteindelijk hun levensloop dramatisch zal veranderen. McEwan confronteert de lezer met het dilemma tussen (vermeende) schuld en daarvoor moeten boeten . . Zijn nieuwste roman, Machines Like Me, knipoogt veelvuldig naar sciencefiction. Dat draait regelmatig hilarisch uit, maar gaat wel ten koste van de diepgang van de personages. Het verhaal situeert zich in Engeland, 1982, in een alternatieve werkelijkheid. Argentinië heeft de Falklandoorlog gewonnen, Engeland rouwt, Thatchers opvolger besluit uit de EU te treden en de Britse wiskundige/computerpionier Alan Turing leeft nog waardoor de ontwikkeling van computer en kunstmatige intelligentie versneld heeft plaatsgevonden. Hoofdpersoon en verteller Archie heeft net een van de eerste op de markt gebrachte hightech androïdes (robotmensen), Adam, gekocht. Tussen Archie, zijn vriendin Miranda, en Adam, die verliefd wordt op Miranda, ontstaat een vreemde driehoeksverhouding. Die eindigt abrupt als de adoptie van een kind door Archie en Miranda dreigt te mislukken doordat de rechtlijnige Adam Miranda bij de politie wil aangeven vanwege iets uit haar verleden. De auteur verdiept zich in een zeer actueel thema. Kan een androïde wel gevoelens hebben? Hoe verhoudt zich de algoritme-ratio van de androïde ten opzichte van de vaak irrationele emoties van de mens? Gelden mensenrechten ook voor een androïde? De robot wetten van Asimov, de ethische en filosofische aspecten van kunstmatige intelligentie en autonome apparaten worden intelligent in het verhaal verwerkt en zetten je nog lang na het lezen aan het denken. Een leuke vondst is de alternatieve wereldorde met andere uitkomsten van het Turing verhaal en het Thatcher tijdperk. Machines Like Me mag dan een fascinerende thematiek en een onmiskenbare verbeeldingskracht bezitten maar toch is het niet te vergelijken met het niveau van McEwans allerbeste werk. Het geheel is soms iets te langdradig en de minder sterke karakterisering van de hoofdpersonages laten sommige passages soms de mist in gaan!.

 | Reacties (1)Delen |
1 reacties:
Marita Schaukens op 26 mei 2020:
Niet helemaal overtuigend, vind ik. Sommige passages waren erg goed (ze deden me denken aan het lugubere "De cementen tuin" of aan "De brief in Berlijn"), maar op andere momenten moest ik echt doorbijten. Echt inleven kon ik me niet. Charlie noch zijn vriendin komt uit de verf als personage. Ik denk dat McEwan vooral geïnteresseerd was in het vorm geven aan een idee - gevolgen van artificiële intelligentie.