Het recht op terugkeer

Gelezen door: Liesbet Vreys (20 boeken)

Citaat: "‘Het drong tot Bram door dat hij tijdens het telefoongesprek naar buiten was gelopen, de avond in, zonder erbij te hebben nagedacht. De zon stond laag en hulde de oude wanden van het huis en het woud eromheen in een oranje gloed. Krekels sjirpten hun onverstoorbare ritme. Rondom het huis rook het naar dennennaalden, aarde, en er hing een aangename rottingsgeur. Het was wonderlijk dat hij hier was terechtgekomen.’"

Leon de Winter is een van de auteurs wiens werk ik volg sinds ik zijn Hofman’s honger en Supertex las. En zo las ik zijn jongste boek Het recht op terugkeer. Een dikke turf, ideaal voor tijdens de zomermaanden. Hoewel je niet echt vrolijk wordt van het verhaal...

De roman speelt zich af in twee tijdsperiodes: in 2004 en in 2024. Bram Mannheim is opgegroeid in Nederland bij een pleeggezin: zijn moeder stierf jong en zijn vader trok naar Israël nadat hij de Nobelprijs in zijn vakgebied had ontvangen. Later gaat hij zelf ook in Israël wonen waar hij zijn geliefde Rachel ontmoet. Samen krijgen ze een zoon, Bennie. Bram krijgt een aanbod om aan de universiteit van Princeton in de States te gaan werken. Na lang twijfelen besluit hij dit aan te nemen.
In 2024 runt hij een bureau dat verdwenen kinderen opspoort. Zijn eigen zoon Bennie is al 16 jaar spoorloos. Sindsdien is zijn leven een balanceren tussen hoop en wanhoop. Tussendoor werkt hij als vrijwilliger bij een ambulancedienst. In de woelige omgeving van Israël probeert hij het web rond de verdwenen kinderen inclusief zijn eigen zoon te ontwarren.

 | Reacties (2)Delen |
2 reacties:
karin bosteels op 9 april 2012:
Een verpletterende toekomstvisie, niet echt om vrolijk van te worden: Israël is nog slechts een stadsstaat, het moslimfundamentalisme heeft het Midden-Oosten in het bijzonder en de wereld in het algemeen in zijn greep. Vrede lijkt verder weg dan ooit. Tegen die achtergrond speelt het hartverscheurende verhaal van Bram Mannheim zich af. Spannend en beklijvend.
Karla op 7 april 2009:
Na zeer lovende commentaren van enkele collega’s ben ik begonnen aan Het recht op terugkeer van Leon de Winter. Dit boek stond op de longlist voor de Gouden Uil, maar geraakte niet bij de uiteindelijke shortlist. Het boek leest heel heel vlot weg. Nu ik het uit heb, moet ik echter bekennen dat ik met gemengde gevoelens zit. Het verhaal speelt zich grotendeels af in de toekomst (het jaar 2024). Plaats van de actie is Tel Aviv, de hoofdstad van een sterk gekrompen Israël. De hoofdpersoon houdt zich bezig met het opsporen van verdwenen kinderen. Belangrijk hierbij is dat zijn eigen zoontje zestien jaar eerder ook verdween. Een aantal hoofdstukken gaan terug in de tijd naar het jaar 2008. Als thriller is het boek beslist spannend en origineel, hoewel ik de uiteindelijke intrige toch vergezocht vind. Als psychologische roman is het intrigerend hoe het hoofdpersonage reageert op de tragische verdwijning van zijn zoontje. Hij verdwijnt namelijk zelf een tijdje en vindt daarbij houvast aan de vreemde logica van getallen. Een logica die later in de hele ingenieuze intrige trouwens opnieuw aan bod komt. Ook de relatie met zijn vader (vroeger een befaamde wetenschapper, nu dementerend) wordt sterk neergezet. Andere personages blijven daarentegen nogal ‘bordkarton’ of clichématig. Als toekomstroman vond ik de manier waarop de auteur de totale verdwijning van de privacy voorziet, allemaal met behulp van DNA-testen, als ultiem ‘Big Brother’ effect sterk beschreven. In het Israël van de toekomst moet een DNA-controle op Joodse genen aan de sterk beveiligde grenzen de Israëli’s namelijk beschermen tegen terreuraanslagen. Het schoentje wringt voor mij vooral bij de politieke pro-Israëlische propaganda waarmee het boek doorspekt is. Ik krijg er een wrang gevoel bij en daardoor ging het boek mij, zeker naar het einde toe, nogal irriteren. Er is onder aandere de manier waarop Arabieren en Palestijnen zonder onderscheid neergezet worden, namelijk als religieuze fanatici. 'We zijn hier terechtgekomen in een foute buurt met rancuneuze mensen. Ze hebben een rancuneuze religie, waren vroeger rancuneuze woestijnstammen, en ze hebben een tempel in Mekka.' Een tweede visie die regelmatig terugkomt is dat vrede sluiten met de vijand een naïeve gedachte is. ‘Vrede is een illusie. Vijanden moeten vernietigd worden, anders vernietigen ze jou.’ In 2024 is van Israël niet veel meer overgebleven, de Palestijnen hebben het grootste deel van het land ingepalmd, omdat de Joden te naïef geweest zijn. Wil de auteur (zelf trouwens van Joodse origine) hiermee het Israël van vandaag waarschuwen voor de toekomst? Ook de Westerse wereld is in 2024 sterk in de greep van moslimextremisme. Bij een kort intermezzo in Nederland blijkt namelijk dat men in bepaalde Amsterdamse wijken de sharia wil invoeren, zoals eerder in ‘Bradford’. Waar is hier het verschil met een propagandafilm van Geert Wilders? Dit goedkoop effectbejag vind ik persoonlijk een sterk minpunt aan deze roman en doet volgens mij afbreuk aan de literaire kwaliteiten die onmiskenbaar aanwezig zijn.

Gelezen door: Marc Dilliën (135 boeken)

Leon De Winter behandelt in zijn roman een aantal belangrijke thema's: de situatie van Israël temidden van de Palestijnen, het verlies van een kind, het recht in eigen handen nemen, de technologische en wetenschappelijke evoluties. Sommige worden uitgebreid uitgewerkt, terwijl andere dan weer worden aangeraakt zonder verdere uitdieping. De toekomst van de staat Israël temidden van vijandige buren, de militaire verdediging, een radeloze vader die zijn zoon verliest en de vermoedelijke moordenaar van zijn kind ombrengt, dit alles wordt breed uitgesmeerd in een boeiende vertelling. De auteur danst soms wel op de smalle koord tussen zeemzoeterigheid en literatuur en volgens mij overschrijdt hij meermaals deze grens: de aanslag op de kinderopvangplaats waar zijn zoon verblijft, die net op tijd werd afgehaald door zijn vrouw is hier voorbeeld van. Maar als geheel een boeiende roman, goed geconstrueerd, met levensechte personages in een soms wat gemakkelijke doorleesstijl.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Gelezen door: Pieterjan Dobbelaere (1 boeken)

‘Het recht op terugkeer’ van Leon De Winter is met zijn 458 pagina’s een kanjer van een boek. Het is een dystopisch toekomstverhaal. Het boek speelt zich hoofdzakelijk af in Israël die een kleine stadsstaat geworden is en het grootste deel van zijn gebied heeft moeten afstaan aan de Palestijnen. Op die manier wordt de lezer meteen in de nog steeds actuele problematiek van het Midden- Oosten ondergedompeld. De titel verwijst naar het recht van de joden om terug te keren naar hun land van herkomst. En dat is wat het hoofdpersonage doet. Hij speurt joodse kinderen op die ontvoerd werden en zich nu op Palestijns grondgebied bevinden. Het verhaal speelt zich grotendeels af in 2024 maar er zijn ook flashbacks naar het jaar 2004. De auteur maakt ook sprongen in de ruimte: het verhaal is niet enkel gesitueerd in Tel Aviv, maar ook in Afganistan, de Verenigde Staten, Rusland en zelfs Nederland. Desondanks blijft het boek een echte pageturner. Het boek roept op tot nadenken. Zo heeft de stadsstaat een muur gebouwd om zich te beschermen tegen indringers. Aan de grens gebeuren er DNA-controles. Als lezer kun je niet anders dan nadenken of dit wel de ideale wereld van de toekomst is en hoe we dit zouden kunnen verhelpen. ‘Het recht op terugkeer’ leest als een spannende thriller die elke lezer zal aanspreken.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties: