Barrevoets februari

Gelezen door: André Oyen (3311 boeken)

Citaat: "“Het lied kwam uit een viool. En de snaren waren als draden aan de telegraafpalen over het dorp heen gespannen”."

Herta Müller (°1953) won in 2009 de Nobelprijs voor literatuur. Ze vluchtte al voor de val van het communisme naar West-Berlijn. In haar meestal korte romans en verhalen legt ze de zenuwen bloot van het Ceauscescu-systeem. In 'Ademschommel' bijvoorbeeld beschrijft ze de opeising van Duitstaligen door de Sovjet-Unie, de bevrijders, om Rusland mee herop te bouwen. In 'De Koning buigt, de koning moordt' heeft ze het over haar ervaringen als onderwijzeres bij kinderen die verknoeid lijken door de leugenachtige taalpolitiek van de dictatuur.

In 'Barrevoetse februari' gaat het ook over taal. De arme, geïsoleerd levende dorpelingen communiceren nauwelijks met elkaar. Een snak en een beet, een grauw en een snauw volstaan om de primaire behoeften duidelijk te maken. Meer valt er ook niet te beleven in een streek waar het altijd late herfst of winter lijkt. Het boek dat al in 1987 verscheen, is geen roman of verhalenbundel, maar een verzameling schetsen van een uitzichtloos leven in een bar vijandig landschap. De spoorweg lijkt de enige verbinding met een andere wereld, maar de trein rijdt naar even vereenzaamde grauwe dorpen. Het gras langs de sporen wuift mee met de windverplaatsing van de wagons. Enkele schetsen hebben de opbouw en de allure van een verhaal, andere zijn maar een bladzijde lang en doen veeleer aan een kaal gedicht denken.

Müller gebruikt geen woord te veel, en die uiterste zuinigheid werkt perfect voor dit thema. De meeste verhalen starten met indringers in het onveranderlijke dorpsleven. Zigeuners slaan hun al even treurige tentenkamp op, zingen en acteren. En stelen, menen de plaatselijken, want kijk, er zijn een metalen ketting en twee kippen verdwenen. Er is zelfs de suggestie van kinderroof. Nog maar onlangs kregen Bulgaarse Roma in Griekenland meteen het etiket ontvoerders opgekleefd, omdat ze mooie blonde dochtertjes hebben.

Herta Müller schrijft in dit boek over haar aankomst in het Westen, de kilte die ze daarbij ervaart en de herinneringen aan haar geboorteland die zich bewegen tussen sentimentaliteit, onzekerheid en verschrikking. De grote kracht van Müller is de poëtische taal, die met zijn over elkaar buitelende metaforen sterk naar het impressionistische neigt, wat soms het inhoudelijke element versluiert. Blootsvoets in de sneeuw, brrr, koud, ongezellig, pijnlijk. Zelden dekte een vlag zo juist de lading als de titel 'Barrevoetse Februari' / 'Barfüssiger Februar' van Herta Müller.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Locatie: Roemenië