De Nederlandse coming of age literatuur in 100 verhalen

Gelezen door: André Oyen (2996 boeken)

Citaat: "Het is moeilijk om er vooraf de vinger op te leggen waaraaan een coming of age-verhaal zou moeten voldoen, maar ik herkende het als ik er een tegenkwam."

Ronald Edgar Giphart (Dordrecht, 17 december 1965) debuteerde met Ik ook van jou, dat werd bekroond met het Gouden Ezelsoor. Daarna volgden de romans Giph (1993), Phileine zegt sorry (1996), Ik omhels je met duizend armen (2000), Troost (2005) en IJsland (2010).

In De Nederlandse coming of age-literatuur in 100 verhalen heeft Ronald Giphart, in samenwerking met de Koninklijke Bibliotheek, ontroerende, vrolijke, ontregelende, bijzondere, spannende en indrukwekkende verhalen gebundeld over het verschijnsel 'de moeilijke jaren'. Giphart heeft hiervoor geput uit de Nederlandse literatuur van 1880 tot nu.

Iedereen onder ons is geconfonteerd geweest met het onafwendbaar rijpen van lichaam en geest. Dat gaat gewoonlijk niet alleen gepaard met heftige emoties en conflicten met de maatschappij, maar ook met ontluikende liefde en onbesuisd verlangen. De verhalen in deze luisterrijke en overweldigende bloemlezing hebben alle gemeen dat de hoofdpersonen worstelen met de weerbarstige wereld van volwassenen, een wereld die ze weldra zelf zullen bevolken.

Wie een beetje vertrouwd is met het werk van Ronald Giphart zal meteen volmondig beamen dat hij de aangewezen persoon is voor deze bloemlezing. Ronald Giphart koos honderd korte prozateksten (vaak romanfragmenten) uit de periode 1889-2013, van Lodewijk van Deyssel tot Mano Bouzamo. In deze coming of ageliteratuur zien we personages worstelen met of genieten van verliefdheid, seks, ouders, school, leeftijdsgenoten, de gevestigde orde: het experiment dat opgroeien en leven heet.

Van de honderd auteurs horen er zeker vijftig tot de grote namen in de Nederlandse literatuur, maar zijn er ook zo'n vijftien onbekende nieuwkomers bij. Gipharts inleiding behandelt op een wat jolig populaire toon vooral de inleider en zijn worsteling, maar dat neemt niet weg dat hij een bonte verzameling zeer aantrekkelijke en herkenbare teksten bijeen bracht waarbij multiculti, man/vrouw en homo/hetero redelijk evenredig aan bod komen. van Simon Vestdijks ‘Terug tot Ina Damman’ tot Tommy Wieringa’s ‘Joe Speedboot’, van Nescio’s ‘Mene Tekel’ tot Monika van Paemels ‘De vermaledijde vaders’, en dan zijn er nog Anne Frank, Hella Haasse, Willem Frederik Hermans, Maarten ‘t Hart, Adriaan van Dis, Margriet de Moor, A.F.Th. van der Heijden, Tom Lanoye enz.

Men heeft de chronologische opvolging van de fragmenten omgekeerd, zodat de meest recente teksten vooraan staan. Hoewel ze niet de beste zijn, dan blijken ze toch het best verteerbaar, en ook wel het gemakkelijkst te lezen. Vederlicht komen die hedendaagse relazen zonder veel diepgang over, ook al spat het losse taalgebruik en de ongegeneerde directheid in de formulering ervan af.

Fragmenten loshaken van hun context in de roman heeft helaas ook nadelen: ze degraderen tot stukjes bloemlezing, ze dragen of tonen niet de structuur of de teneur van de hele roman en verliezen daardoor een stuk van hun aantrekkelijkheid. Dus zou ik de goede raad geven de honderd verhalen in het originele boek te lezen. De pubers zullen je wel de strot uit komen, maar anderzijds is het ook genieten geblazen.

 | Reacties (2)Delen |
2 reacties:
André Oyen op 30 september 2014:
Toch wel interessant. Maar uiteindelijk is beter de boeken zelf te lezen. Want de keuze van de fragmenten is niet altijd de keuze van andere lezers.
Dennis P. op 30 september 2014:
Ha, die zag ik liggen op het Boekenfestijn, heeft zelfs nog in m"n karretje gelegen, maar uiteindelijk beslist om het niet te kopen (slechte papiersoort, kwaliteit inhoud wellicht niet goed genoeg)

Locatie: Dordrecht