Welkom in het paradijs

Gelezen door: André Oyen (3541 boeken)

Citaat: "Toen ze weer naar buiten liepen schrokken ze van het meedogenloze licht waarin opeens een monnik in bruine pij verscheen. Zijn ogen konden ze niet zien en zijn gezicht ging gedeeltelijk schuil achter een wit met zwarte baard - als de vacht van een poes. 'Welkom in het paradijs,' zei hij op zangerige toon tegen hen allen en niemand in het bijzonder."

Tineke Bennema (Delft 1962) is een Nederlands journaliste en schrijfster. Zij studeerde geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en werkte daarna als redactrice voor de GPD. In het begin van de jaren negentig uit vorige eeuw vestigde zij zich als freelancerjournaliste met haar gezin in een dorp tussen Ramallah en Jeruzalem op de Westelijke Jordaanoever (Palestijnse Autoriteit). Ze werkte enige jaren voor het Nederlandse ministerie van buitenlandse zaken in Ramallah. Daarna was ze werkzaam voor Radio 1, Trouw en Twee Vandaag. In 2002 keerde zij terug naar Nederland. In haar debuut Checkpoint Jeruzalem beschrijft Tineke Bennema hoe ze, getrouwd met een Palestijn, en woonachtig in Jeruzalem, moeilijkheden kreeg als journaliste. Want uiteraard was zij, als vrouw van een Palestijnse dokter, niet ‘objectief’. Of elke joodse journalist die wel Hebreeuws sprak maar geen Arabisch, die woonde in Israël of daar familie en vrienden had, wel objectief zou zijn. Het leven in Ram, een dorpje, tussen Jeruzalem en Ramallah was verre van gemakkelijk. 'Getrouwd zijn met een moslim valt best mee', schrijft Tineke, 'maar getrouwd zijn met de problemen van een Palestijn. Dat is een stuk minder'. De urenlange wachtrijen voor het bemachtigen van vergunningen, bevallende vrouwen die voor het checkpoint hun baby baren omdat de ziekenwagen niet meteen mag passeren en vernederende ‘incidenten’ die verre van incidenteel zijn. ‘Ook als je je hier niet met politiek wilt inlaten, word je er in meegezogen’ schrijft ze. En toch probeert Tineke objectief te blijven. In De last van Khalil (2007) een soort factionwerk schetste zij zeer vakkundig en warm een literair portret van Khalil, de grootvader van haar Palestijnse man. Khalil was een lastdrager in de oude stad Jeruzalem, het nederigste beroep in de Palestijnse samenleving. Ondanks de oorlogen en het feit dat hij vier bezettingen meemaakte - de Ottomanen, de Britten, de Jordaniërs en uiteindelijk de Israëli's - bleef hij de lasten van zijn opdrachtgevers én het leven elke dag opnieuw dragen. Het personage van Khalil, dat ik tenslotte alleen maar uit het boek ken, is me na zeven jaar nog altijd heel helder bij gebleven. En dat is uiteraard te danken aan de visuele kracht die de auteur in haar werk weet te leggen.

Diezelfde visuele kracht domineert ook heel sterk de verhalenbundel Welkom in het paradijs. Alhoewel de manier van leven van Palestijnen mij niet direct bekend is, heb ik er door het werk van Tineke Bennema wat beter zicht op gekregen. Je hoort bijna dagelijks over Palestijnen op radio en televisie, maar wie ze eigenlijk zijn, of hoe hun levens er uit zien dat is een stuk minder vertrouwd. Voor mij persoonlijk hebben boeken van Elias Khoury, Anton Sjammas en films van onder andere Hany Abu-Assad zoals Paradise now of Omar mij wat beter geïnformeerd, maar toch weet Tinneke Bennema mij het best bij het nekvel te grijpen wanneer ik de Palestijnse sfeer in de wereld der verbeelding wil opsnuiven. En dat ging ook weer op voor haar bundel Welkom in het Paradijs waarin levens in lichtvoetige en tragikomische verhalen heel beeldrijk maar ook zo herkenbaar openbloeien. Je herkent situaties uit haar non-fictiewerk die ze nu echter heel deskundig verpakt heeft in een verhaal. Uiteraard is de Israëlische bezetting een rode draad in deze verhalen maar toch besteedt ze ook heel veel aandacht aan die onderwerpen uit de oosterse verhaaltraditie zoals liefde, huwelijk, en djinns natuurlijk, die elk verhaal zo apart maken. Een van de mooiste verhalen vind ik wel Het laatste varken waarin we geconfronteerd worden met Gerias een oude varkenshoeder die in zijn laatste levensjaren van zijn dorpsgenoten te horen krijgt dat hij zijn geliefde dieren moet slachten. Zijn favoriete varkens, dat wil zeggen de fokvarkens kregen altijd Russische namen en hij had daar een speciale band mee. Omdat zowel zijn moslimburen, als de joodse buren klagen over zijn 'onreine' varkens heeft hij het merendeel al verkocht. Maar Iwan die hem altijd zo recht in de ogen kijkt kan hij niet wegdoen... En dit pijnlijk feit zorgt voor een drastische ontwikkeling. Er zit heel veel humor in dit verhaal die de tragiek die menselijke hypocrisie met zich meebrengt zo hartverscheurend ontmaskert. 'Welkom in het paradijs' biedt een prachtig verhalenfestijn dat wellicht voor elke lezer wel iets in petto heeft.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Locatie: Palestina